جنگ، عشق و انسان در جریان شعر غریب        کوروش شیوا

 

حامد رحمتی

منبع : کتاب هفته  Page 13

سال 1923جمهوری ترکیه با آتاتورک چرخش گسترده ای را در حوزه های مختلف آغاز کرد. حتی خط نوشتاری آن کشور به لاتین تغییر یافت. به فراخور دگرگونی ها، ادبیات آن هم بنابر روحیه تجددخواهی آبستن وقایع جدیدی شد. ازاین رو جریان شعرغریب با اکتای رفعت، ملیح جودت آندای و اورهان ولی کانیک که دوست بودند، در اواخر نیمه نخست قرن بیستم شکل گرفت. نزدیک شدن زبان شعر به زبان روزمره، همگام شدن با سیر تجدد در ادبیات غرب و دوری از آرایه های مرسوم و رهایی شعر از سنت اتفاقی بود که با انتشار کتاب "غریب" در سال 1941 از سوی این سه شاعر به حرکتی تازه برای سرودن در قالب های آزاد، با زبانی ساده در موضوع های گوناگون تبدیل شد که با آثار دیگر و ترجمه گزیده شعرهای اروپا ادامه یافت. کتاب "مرا زیبا به خاطر بسپار" گزیده شعرغریب ترکیه، به تازگی از سوی انتشارات بوتیمار و با ترجمه حامد رحمتی منتشر شده است. کتاب حاضر به سه دفتر "یک جفت مرغ دریایی" اثر اکتای رفعت، "تنهایی یک تلگراف خانه" اثر ملیح جودت آندای و "عموی خوبم هیتلر" اثر اورهان ولی کانیک اختصاص دارد که با هجو و طنز آمیخته اند. با رحمتی که از او سال 89 مجموعه شعر "عکاس دوره گرد" به چاپ رسیده بود، درباره این کتاب گفت و گویی داشتیم که می خوانید.

 در گفت و گو با حامد رحمتی، شاعر و مترجم عنوان شد... کوروش شیوا

دلایل انتخاب عنوان "غریب" از جانب این سه شاعر و تبدیل آن به یک جریان شعری چگونه اتفاق افتاد؟

عنوان "جریان غریب یا جدید اول" نه تنها عکس‌العملی نسبت به  شعر سنتی و قواعد دست و پا گیر ادبی بود بلکه حتی تلنگری به جریان های مرسوم و عادت زده داشت. این جریان با تخطی از قاعده روزمره، زبان شعر را به وادی گفتار کشاند و عوالم روزمره را به زبان ساده ای مطرح کرد. به عبارتی دیگر، این سه شاعر که تجربه جنگ جهانی دوم را نیز داشتند، تصاویر گویا و دردناک جنگ را نیز با نگاه استعاری و آیرونیک به تقریر درمی آوردند که بعدها جریان غریب با استقبال شاعران جوان، طرفدران زیادی یافت که کماکان به جریانی نوگرا در کشور ترکیه مشهور است.


تفاوت نوع نگاه این سه شاعر با ناظم حکمت که خودش نوسرا بود، در چیست؟

ناظم حکمت پوسته شعر عثمانی را شکافت اما فرآیند این روشنگری مسیر پر فخامت شعر آن دیار را نپیموده بود. او به گواه طنین شعرهایش یا در زندان بود، یا در تبعید. دشمن ستیزی با شعر حکمت تمامی نداشت، زیرا بانگ آزادی اش بر چکاد آگاهی و شعور پژواک عظیمی داشت که در نهایت مجبور شد از طریق دریای سیاه به کشور روسیه بگریزد تا تن به خدمت سربازی اجباری ندهد. نوگرایی در شعر ترکیه با گام های بلند حکمت آغاز شد اما در ادامه این سه شاعر با انتشار بیانیه ها و کنفرانس های پر بار شعر و ترجمه راستین ادبیات غرب، توانستند سیمای شعر را دگرگون کنند. اورهان ولی کانیک در مقدمه کتاب "غریب" هر جامعه مستعد را پذیرای دگرگونی و نوگرایی می داند. این سه شاعر معتقد بودند که شعر نباید به قشری خاص اختصاص داشته باشد، بلکه هنر راستین باید تمام اقشار جامعه را تحت تاثیر قرار دهد. تفاوت عمده و روشن این سه شاعر در لحن و زبان شعر آنها مشهود است. آن غلظت وطن گرایی و مبارزه کمتر در شعر این سه شاعر دیده می شود. اگر به بیانیه جریان غریب نظر بیفکنیم، متوجه خواهیم شد که بیشتر به خلاقیت و بازآفرینی شعر و چگونگی هنر نویسش نظر دارند و یکی از بارقه های این فرآیند خصیصه های بارز رمانتیسیسم است که نگاه تازه ای به جهان دارد و شعر را از دریچه ای می نگرد که آغشته به مضمامین زیبا شناختی است. اما شعر ناظم حکمت بیشتر رنج انسان معاصر را به تصویر می کشد و مضامین انقلابی در شعرهایش موج می زند. خودش می گوید: «در شعر از عشق، صلح، انقلاب، زندگي، مرگ، شادي، اندوه، اميد و نااميدي سخن مي گويم. مي خواهم هرآنچه که ويژه انسان است، ويژه شعر من نيز باشد». به زعم من مشترکات عدیده ای در شعرهای این شاعران دیده می شود اما چون شاعران غریب یک قدم جلوتر از ناظم حکمت بودند، رویکردهای شعر مدرن بیشتر در آثارشان مشاهده می شود.

 

ادامه نوشته

شعر« غریب» معاصر با ظهور نیما در شعر فارسی است

 

 

حامد رحمتیفاطمه گودرزی زاده
منبع:
روزنامه ملت ما

۱_ در همين اواخرشما دست به ترجمه شعر سه تن از شاعران تركيه تحت عنوان جريان شعر غريب زده‌ايدكه نام اين مجموعه «مرا زيبا به‌خاطر بسپار» است، مايلم درباره مولفه هاو مشخصه‌هاي جريان غريب كمي صحبت نماييد؟

 جريان غريب نوعي واكنش به جريان مرسوم و عادت‌زده تركيه است، «ناظم حكمت» به عنوان يك بنيانگذار بلامنازع گام‌هاي بلندي درجهت پويايي شعر نو در تركيه برداشت، اما شعر عثماني پذيراي اين دگر ديسي نبود فرايند سياسي اجتماعي تركيه و حساسيت‌هاي موجود بر شعر انقلابي« ناظم حكمت»باعث شد شاعري چون وي عمر گران بهاي خويش را در تبعيد يا زندان سپري نمايد از اين  رو موج انقلابي در اذهان عمومي به شكل بايسته‌اي دميده نمي‌شود و لازمه اين كنش رهبري اين جريان بود رهبري جريان غريب در تركيه به عهده‌اين شاعر و دوست ديرين بود كه با گذران دوران طلايي آمده بودند پوسته شعر سنتي تركيه را متلاشي كنند،

«كتاب مرا زيبا به‌خاطر بسپار» گزيده‌اي از شعر غريب تركيه است كه تلاش اين سه شاعر ( اورهان ولی کانیک ، اکتای رفعت ، ملیح جودت آندای ) را نشان مي‌دهد كه با تمام سخت‌جاني‌ها و نامرادي‌ها سرانجام توانستند مسير شعر تركيه را دستخوش اتفاق‌هاي نادري نمايند كه از اين رهگذر توجه جهانيان را بار ديگر به سوي كشور تركيه جلب نمايند، اين سه شاعر با اجراي سمينارهاي مختلف، نوشتن بيانيه و به هزل گرفتن اشعار شاعراني كه نمي‌خواستند اين فرايند انقلابي را بپذيرند ونيز با ترجمه شاعران سرشناس غرب اقشار مختلف جامعه را از روند و سير تجدد غرب آگاه مي‌كردند.اگر به پرونده شاعران غریب توجه كنيد متوجه خواهيد شد آنها با واكاوي آثار شاعران سرشناس جهان و دروني شدن چقدر تلاش كرده‌اند با اين‌كه آنها به لحاظ مالي نيز دشواري خاص خود را داشتند«عابدين دينو» نقاش معاصر تركيه آثارش را به اورهان ولي هديه كرده بود اما وي با فروش اين آثار پول به دست مي‌آورد تا بتواند مجله‌اي به نام«yaprak » را منتشر نمايد. مولفههای جریان: نزديك شدن زبان شعر به زبان روزمره و محاوره‌، همگام شدن با سير تجدد در ادبيات غرب و دوري از آرايه‌هاي مرسوم و رهايي شعر از پيله سنت، از خصيصه‌هاي جريان شعر غريب است.

2_ جريان شعر غريب در چه نسبتي با شعر مدرن فارسي قرار دارد؟

شعر غريب معاصر با ظهور نيما در شعر فارسي است، اين جريان بيش‌تر به جريان ساده نويسي در كشور طعنه مي‌زند با اين تفاوت كه آنها اين فرايند را در شعر «ناظم حكمت» نيز تجربه كرده‌اند. البته شعر ساده‌اي كه به هيچ عنوان به معناي واقعي كلام ساده و ساده انگارانه نيست بلكه مي‌توان در اعماق مضامين آن به كشف‌ها وشهودهاي بكر و عيني رسيد، كه برآمده از تقابل‌هاي ديالكتيكي است كه بيش‌تر صبغه اجتماعي سياسي دارد زيرا اين سه شاعر تجربه جنگ جهاني دوم را نيز دارند و شاعران اين جريان تحت تاثير فضاهاي عاطفي خاص و انساني جنگ را تقبيح مي‌كند، مي‌توان این رويكرد را به خوبي در آثار آن ها تشخيص داد. همان‌طور كه در مقدمه ترجمه«مرا زيبا به‌خاطر بسپار» نيز اشاره كرده‌ام ، دغدغه‌هاي شاعران غریب، دوري جستن از زبان معيار و نزديكي به زبان محاوره است... فكر مي‌كنم جريان غريب اندك تشابهي با جريان ساده نويسي كه اين روزها در محافل ادبي ايران بسيار مطرح است، دارد.

ادامه نوشته

سرداران جریان شعر غریب ترکیه به نمایشگاه کتاب تهران می‌آیند

  " مرا زیبا به خاطر بسپار"

سالن شبستان ٰ راهروی 14 غربی  غرفه 34  بوتیمار

.

.

.

منبع :خبرگزاری مهر  ایسنای خوزستان

شعرها و شناختنامه اوکتای رفعت، اورهان ولی کانیک و ملیح جودت آندای در کتاب «مرا زیبا به خاطر بسپار» با ترجمه حامد رحمتی به چاپ رسید. به گزارش خبرنگار مهر، این کتاب شامل سه دفتر شعر با نام‌های «یک جفت مرغ دریایی»، «تنهایی یک تلگرافخانه» و «مرا زیبا به خاطر بسپار» است که در مجموع اثری 230 صفحه‌ای را تشکیل داده‌اند.عنوان کتاب از دفتر سوم برگرفته است و هر دفتر به شعرهای اوکتای رفعت، اورهان ولی کانیک و ملیح جودت آندای از بزرگان جریان شعر غریب ترکیه اختصاص یافته است. این کتاب با کمترین ممیزی مجوز گرفته و از هر شاعر تقریبا 65 شعر آورده شده است.همچنین بیوگرافی کاملی از زندگی این سه شاعر به همراه فهرست و توضیح کامل فعالیت‌هایشان در کتاب آمده است. این اثر از سوی انتشارات بوتیمار به چاپ رسیده و در نمایشگاه کتاب تهران نیز عرضه می‌شود. حامد رحمتی، ترجمه آثار این شاعران را به دلیل قرابت با جریان شعری ایران مناسب دانسته و می‌گوید: احساس کردم در این برهه ترجمه آثار این شاعران می‌تواند به شعر کشور کمک کند. جریان شعر غریب از لحاظ تاریخی در دوره‌ای بروز و ظهور پیدا می‌کند که نیما شعر نو را در ایران کلید می‌زند. همچنین از آنجاکه بن‌مایه ادبیات ترکیه به فراخور نزدیکی‌شان با ادبیات اروپا و ترجمه آثار مطرح جهان به زبان ترکی و ترجمه و انتشار آثار مطرح ترکیه در جهان، غنی‌تر از ادبیات ما بوده است، احساس کردم ترجمه این شعرها برایمان مفید است.این سه شاعر بعد از انقلاب جمهوری نوین ترکیه بنیانگذار جریان شعر غریب ترکیه بوده‌اند و به اعتقاد منتقدان ترکیه و جهان، آنها روی ادبیات کشورشان خیلی تاثیر گذاشته‌اند. «جریان غریب» کماکان جریانی نو در شعر محسوب می‌شود

 

نگاهی به کتابِ  حرفی بزرگتر از دهانِ پنجره   حامد رحمتی

 

شعری از من در سایت رسمی احمد شاملو

تمام زنانِ دنیا یک نفرند  منبع : روزنامه آرمان

"حرفی بزرگتر از دهان پنجره "  تازه ترین کتاب لیلا کردبچه است که از سوی فصل پنجم منتشر شد کردبچه دانشجوی رشته ادبیات در مقطع دکترا می باشد و ادبیات را به صورت آکادمیک دنبال می کند "صدایم را از پرنده های مرده پس بگیر" نیز در بردارنده ی شعرهای موفق این شاعر جوان است که در سال های اخیر ضمن انتشار نقد در مطبوعات توانسته گام های بلندی را بردارد مولف دغدغه های روزمره را به وادی شعر می کشاند چیزی که در نگاه اول مخاطب را در رویارویی با متن مجذوب می کند زبان پاکیزه و ساختار منسجم شعرهای این مجموعه است که در نوع خود بی نظیرند، از ظرفیت هایِ کتاب حاظر می توان به گستره و چشم اندازه وسیع شعرها  اشاره کرد که مولف با ارجاعات نوستالژیک به راحتی می تواند مخاطب را در قرائت اثر سهیم نماید، یکی از مولفه های کاربردی مولف مضمون پردازی صریح، و دوری جستن از فصای مکدر و مفاهیم سنگین است و این تلاش در اقتضای ساخت شعورمند امری مهم محسوب می شود. ایجاد اکسیون صمیمی در بافت زبان و تعمیم آن در گستره معنایی به همذات پنداری و دریافت سریع شعر نیز کمک شایانی می کند این دغدغه های روزمره حاصلِ تاملات شاعرانه و  گریز ناپذیر مولف است که ضمن ایجاد رونمایی کلی به زیر ساخت های اثر نیز گوشه چشمی دارد.

از دندان های تو سوز برف می آید / و خنده هایت چقدر به فاجعه نزدیکند /تو می خندی / من یخ می زنم ص10 زمستان

رویکردهای فمنیسمی شاعر و ایجاد بسترهای لازم از ویژگی کتاب حاضر است که نقش و نمای ظرافت های زنانه را به بند بند کلمات تزریق می کند و در قرائت آثار شاهد خصیصه هایِ بارز رمانتیسم هستیم که گاه شاعر را به سر منزل نهایی اش رهنمون می کند احساس گرائی و ایجاد تغزل در بافت زبان فضای موثری را در اغلب آثار ایجاده کرده این فرایند باعث می شود آفرینه های مولف به راحتی در ذهن مخاطب تثبیت شود زیرا ترسیم فضای رمانس با تجربه های مولف رابطه تنگاتنگی دارد و در تلازم روند استیلایی شعر عملکردی دوگانه دارد. 1_ حرکت به سویِ خصوصی شدن شعر  2 _ ایجاد  تقابل های دو سویه که منجر به تاویل بیشتر معنا می شود.

1_ در اینجا سوالی که پیش خواهد آمد آیا خصوصی کردن شعر به اجرای بهتر شعر کمک خواهد کرد ؟ به زعم من بله ، زیرا ما با آثاری مواجه هستیم که حکایت از درون شاعر و تجربیات وی با جهان شعر و چگونگی پدیدار شناسی از وضعیت و موقعیت هایِ شاعرانه دارد. یکی از بارقه های مهم شاعر همان طور که ارسطو در فن شعر ، بیان می کند ( باز نمایی حقیقت) از دریچه ای بکر به جهان شکل می پذیرد و شاعری که بتواند در این میان از خلاقیت خویش مدد بجوید و ضمن توجه به ساخت شعر در امر باز آفرینی به افق های دور بنگرد بی شک اقبال بیشتری خواهد داشت. و خوشبختانه این کنش در اشعار کردبچه روندی متعادل داشته هر چند جای بحث و گفتگو نیز در کتاب یاد شده خواهد بود.

جاده ها / مثل کلاف سر در گمی دور خود پیچیده اند / وز مین یک گلوله ی کاموایی بزرگ شده است /که برای تنهایی / عصرهای یخ بندانت / خیالبافی می کند ص 13  جاده ها

2_  ایجاد تقابل هایِ دو سویه در لایه های زبانی از کارکردهای مهم شعرهای کردبچه اند چگونگی این فرایند و ابرام مولف در رهیافت معنا به انگیزش مخاطب برای قرائت دوباره آثار قابل تحسین است زیرا با هر خوانش، معنایِ تازه ای را در آسمان شعر رصد می کنیم، معنا ایستا نیست از این رو رفتار و شگردهایِ مولف در تعبیه کردن نشانه ها و کدهای مورد نظر و تعمیم آن در سیطره متن از قابلیت ها و امکانات باالقوه کتاب حاضر است.

شیهه می کشد / یعنی می تواند ما را با خودش ببرد/ ص 41 تمام زنانِ دنیا یک نفرند / ص  29  از هر درختی طنابی آویخته است که هر روز گناه تازه ای به گردنم می اندازد ص 15

یکی از آسیب های جدی شعرهای کردبچه افراط در بسامد های و جلوه های رمانتیک است گاه این شائبه مستتر در متن، قامت شعرش را به تحلیل می بَرد، حتی در اجتماعی ترین شعرها نیز رویکرد وی سلامت شعرش را به خطر می اندازد دریغ است شاعری با چنین قوت زبانی به ورطه دیگری اندیشه اش را سوق دهد آفرینه های کردبچه بیشتر حاصل هنجارهای روزمره اند و رویدادهایی که شاید هر روز با آن دست و پنجه نرم  می کنیم، اما کردبچه در این گذرگاه به پدیده ها بیشتر شاعرانه می نگرد و خود نیز اسیر مفاهیم زیبا می شود نمی خواهم رویکردهای زیبا شناختی را در شعر رد کنم کارکردهایِ زیبایی شناختی با عنصری چون اندیشه به شکوه و ماندگاری متن خواهد شتافت، مولف باید به ظرفیت هایِ شعر خویش واقف باشد و در توامان اندیشه ای نافذ به خصیصه های زیباشناختی دست یازد. به عنوان مثال در شعر (همبازی) ص 18 فقط با یک زیبائی مفرد مواجه ایم که متن از فقدان  اندیشه ای دچار کسالت است حتی پایان بندی شعر نیز به شعر مذکور تلنگری نمی زند.

این روزها / با هر دوست تازه ای / تنهایی ام را دوباره پیدا می کنم / و هر دستی که به شانه ام می خورد / شماره ای ست / که از گوشی همراهم پاک خواهد شد/ این روزها / به جای نفس درد می کشم  ص 18

کردبچه را باید در شمار شاعر موفق کشور بررسی کرد زیرا توانسته از پس اجرایِ شعر فائق آید. کتاب حاضر را تجربه های خوبی را در خود جای داده است که سرفصل تازه و امیدوار کننده ای در کارنامه این شاعر جوان است که روزهایِ خوبی را نوید می دهد.

 

نگاهي به كتاب «زيارتنامه مرغ سحر و همخواني دختران خردادماه»

ما دنيا را خيلي جدي گرفته‌ايم

حامد رحمتی منبع  روزنامه اعتماد

" زیارت نامه ی مرغ سَحَر و همخوانی دختران ِ خرداد ماه "  آخرین مجموعه شعر سید علی صالحی است که از سوی نشر چشمه منتشر شد صالحی جزو پر کارترین شاعران معاصر است انتشار کتاب های ایشان در طی سال های اخیر چشم اندازی روشنی را پیش روی مخاطبان آگاه شعر قرار می دهد اما باید پذیرفت کتاب حاضر نیز در ادامه کارهای این شاعر خوش قریحه است با واکاوی این مجموعه چیزی که در نگاه اول توجه مخاطب را جلب خواهد کرد نگاه ساده شاعر و کلان روایت مستتر در شاکله کتاب مذکور است صالحی از شاعران موج ناب بود که در ادامه کار با پیشنهاد شعر گفتار راه خود را تغییر داد صالحی با تجربه های فراوانی که در حوزه شعر دارد کمی محافظه کار به نظر می رسد زیرا با تمام فراز و فرودهایی که در شعر وی اتفاق می افتد به سادگی می شود به وسواس شاعر پی برد، صالحی از دریچه ای که به جهان می نگرد برای شاعران امروز قابل لمس نیست. صالحی به جایِ گرفتن ژست های مدرن کار خود را به بهترین وجه ممکن انجام می دهد زبان تمیز ، اجرایِ سالم ارجاعات روایی که با تعلیق معنا به ارتقای شعرش نیز کمک شایانی می کند. شعر صالحی دیریاب اما خوش ساخت است. مولف در شعرهایی که از منظر راوی از مکانیزم بصری یاری می جوید عملکرد قابل قبولی از توانایی خویش را به اشتراک می گذارد که الگوها و سازه های ذهنی اش را در فضای رئال جولان می دهد و کلمات در مسیر راستین نفس می کشد ومولف از ترکیب سازی های مفرد فاصله می گیرد. ترکیب سازی یکی از آفت هایِ شعر امروز به شمار می رود. آیا بایسته نیست به انضمام ترکیب چند واژه حقیقت مورد نظر خویش دور شویم ؟ در کتاب یاد شده می توان به نمونه های زیادی اشاره نمود ( تکلمِ روشنی ، طعمِ تازیانه ،ملاقات مویه ، لهیب ِ زرنیخ و زلزله، خوهرِ باران ، زائران آب ، تخیل ملکوت... و ) نیما هنگامی که از مسیر پر فخامت شعر فارسی عبور می کرد در مقاله ها و نظریاتش درباره شعر و شاعری میراث بزرگی برای نسل بالنده ای که بعد از وی آمدند به همراه داشت دوری جستن از فضاهای مکدر ذهنی و رسیدن به طبیعتِ کلام، در توامانِ فضایی رئال

تازیانه طعم ندارد در واقع خوردن تازیانه بر پیکر  ما درد خواهد داشت و اجتماع خون در زیر پوست حکایتِ رنج و شرارت انسان امروز است.کاش مولف طعم تازیانه را با شگرد های کلامی و روایی در شاکله کلی اثر نشان می داد، در قرائت و خوانش های مکرر ملاقات مویه ، مرا مجاب نمی کند که بتوان مویه را ملاقات کرد زیرا در نوردیدن مرزهای خیال و تصویرسازی با یاری ابژه ها و اصوات به افق های روشن میسر خواهد شد.  صالحی از سرمایه های شعر امروز ماست که در انگیزش شعر جوان راهگشا بود روند متعالی شعر وی در دهه 60 رقم خورد شاید بتوان این گونه تعبیر کرد که این شاعر پرکار در پی حفظ میراث و دستاوردهای دهه گذشته است، اما زبان ایستا نیست و همواره در حال حرکت است ما امروز در کتاب حاضر شاهدیم دایره واژگانی شاعر فرقی چندانی نکرده است. هر کلمه ای دارای یک هاله معنایی است که گزینش این کلمات در کنار یکدیگر به ساخت اثر منجر خواهد شد آیا می توان کلیت یک اثر هنری را نادیده گرفت؟ بی شک خیر؛ زبان... یک توانایی ذهنی محسوب می شود که به یاری آن می توانیم ارتباط برقرار کنیم ، سخن بگوئیم. شعر هنر کلامی ست که شاعر ظرفیت هایش را می تراشد و از بندِ بندِ کلمات به یک نمایِ واحد می رسد پس نقش شاعر به فراخور توانایی و دلالت های معنایی و آموزه های اکتسابی می تواند در روند استیلایی شعر موثر واقع شود.در کتاب حاضر مولف تلاش دارد از دل تکرارها و زمزمه هایش به فضایی شگرف برسد به عنوان مثال در شعر ( من زنده ام هنوز ) شاعر با ارائه پیش فرض های مورد نظر و ساختن یک فضای آرمانی از بامداد سه شنبه می گوید از ماه که او را به زمین فرستاده است و فال ساده ای که ارتباط کلامی و معنایی را در بطنِ کلام مستتر می نماید چیدن دغدغه ها و خلجان روحی و بستر سازی لازم شعر را به سر منزل حقیقی اش رهنمون می کند، پیر مرد قهوه ات سرد شد ، این عبارت پر از کنایه و بار مفهومی است که عقبه فرهنگی اش شاید به نسلی بازگردد که شکست را پذیرفته اند و امروز با وجود زنده بودن مرگ را در سطر سطر کلامشان می توان احساس کرد.

باید اذعان کرد شعر " جهان " سرفصل تازه ای در شعر صالحی ست مولف با ظرافت خاصی از ظرفیت های کلام بهره می جوید ، نگاه نافذ مولف  روزمرگی را با هنجارهای اجتماعی به تصویر می کشد و گاه این شعر با طنز گزنده ای به پیش می رود.

 من در حیرتم که پنجره/  برای عده ای مهم است هنوز /  ما دنیا را خیلی جدی گرفته ایم  ص 32

پنهان نمی کنم این شعر را بارها خواندم و التذاذ خوانش این شعر مرا سرخوش کرد اشاره به تلخی ها و رهیدن از پیله تن ، همه و همه دست به دست هم می دهند که این شعر در ذهن مخاطب امروز ثبت شود همانطور که در آغاز سخنم اشاره کردم شعر صالحی دریاب اما خوش ساخت است و نگاه رمز آلود مولف پر از آرایه های شاعرانه ای است که ماهیت استعاری دارند.

جهان و هرچه در او هست / تفاله ی چای بعد از یک عصرِ آسوده است / مزه ی قند را فراموش نکن !

شاعر در جایگاه نسلی بالنده و پیشرو زمینه سیاه و سفیدی را پیش روی مخاطب می گذارد همانطور که به زشتی و پلیدی های زندگی اشاره دارد روی دیگر سکه را نیز نشان می دهد و این دموکراسی روند متعادلی را پیشنهاد می کند و در نهایت بیانگر جنبه های روشن متن است.

 

بازتاب انتشار  3 شاعر بزرگ قرن 20 تركيه

 

" مرا زیبا به خاطر بسپار " در خبرگزاری ترکیه  Demokrat Haber 

GARİP ŞİİRİ FARSÇADA  

Garip Şiiri’nin üç büyük öncüsünün şiirlerinden oluşanBeni Güzel Hatırla” adlı çeviri kitap, İran’da yarın okurla buluşuyor. Türkçede “Garip” diye adlandırılan şiir hareketinin üç büyük öncüsünün şiirlerinden oluşan derleme, İran’da 7 Şubatta (yarın) okurla buluşuyor.  Orhan Veli, Melih Cevdet Anday ve Oktay Rifat üçlüsünün şiirlerinden oluşan “Beni Güzel Hatırla” adlı derlemenin çevirmeniyse, İranlı genç bir şair ve yazar olan Hamed Rahmeti. Kitapla ilgili Farsça tanıtım yazısında, söz konusu üç şairin Nazım Hikmet’ten sonraki en büyük şiir hareketinin kurucuları olduğu belirtiliyor. Kitapta, Oktay Rifat’tan 60, Orhan Veli’den 56 ve Melih Cevdet’ten de 60 şiirin çevirisi ile şairlerin ayrıntılı biyografileri ve üçlüye ilişkin tanıtım yazıları yer alıyor. Böylelikle, bu üç şairin şiirleri, daha önce birkaçı çevirilmiş olsa da, Farsçaya ilk kez kitap düzeyinde çevirilmiş oluyor.

(m. bülent kılıç)   خبرهای تکمیلی دیگر در مورد " مرا زیبا به خاطر بسپار

 

بارانی که بر سطرها می بارد

نگاهی به کتاب پروانه ای ازمتن خارج می شود  منبع : پیاده رو    آفتاب   جام جم

 

 " پروانه ای از متن خارج می شود" عنوان تازه ترین مجموعه شعر علیرضا عباسی ست که در سال 1390 از سوی انتشارات آهنگ دیگر منتشر شده است . عباسی در طی این سال ها فعالیت های ادبی در خور توجهی مانند فعالیت در حوزه نقد ، نوشتن مقاله های مفید در حوزه شعر و حضور مستمر در مطبوعات داشته که برای این شاعر تجربه و آموزه های پر باری به ارمغان آورده است .یکی از نتایج تلاش های این شاعر موفقیتی ست که در سروده های مجموعه پروانه ای از متن ... مشهود می باشد .

موفقیت مجموعه حاضر مرهون تلاش و مطالعه او در زمینه شعر معاصر می باشد چرا که به خوبی و روشنی بسترهای شعر امروز را می شناسد و موفقیتش در مجموعه ، دور از ذهن جامعه ادبی نبوده است . پیش از هر سخنی باید اشاره ای بکنم به طرح درخشان و زیبای روی جلد که توسط فرزاد ادیبی طراحی شده و به زعم من علاوه بر پیوند جالبی که با عنوان کتاب دارد ، توانسته ماهیت تفکر شاعر را تا حدود زیادی نمایان سازد. اغلب شعرهای این مجموعه با زبانی ساده و نیرویی شگفت ، مخاطب را به جهان تازه ای پیوند می زند. اجرای سالم و نگاه نافذ شاعر با اندیشه ای پویا در شعرها جاری ست . موتیف ها در شعرهای عباسی آن قدر متنوع و جامع هستند که در قرائت آثار این مجموعه لذت نابی را تجربه می کنیم گاه این سادگی آمیخته به مسائل انسانی به توازن می رسد و همین قاعده آنقدر در شاعر درونی شده که ماهیت استعاری و زیر بنای شعرها تعالی اندیشه  و شگردهای شاعر را به نمایش می گذارد.

 

تفنگ ها سکوت می کنند / و سربازان به همسرانشان نامه می نویسند / به زودی بازخواهند گشت ص 13

کسی که جاری نیست/به مغز خود تجاوز می کند / و رودهای بی دریا / تنها بخود می پیچند

 

شاعر با درایت از کلمات کار می کشد و تمرکز و وسواس او  هیچ شائبه ای برای احساس سستی و کسالت نسبت به شعرها در مخاطب حرفه ای شعر باقی نمی گذارد . سوژه ها و ایده های امروزی در مجموعه به فراخور نیاز های اجتماعی و ماهیت آن به کار گرفته می شوند ... و نگاه انسانی و انزجار از جنگ و توجه به انسانی که زیر بار زندگی مدرن قامتش خم می شود از تیررس نگاه شاعر دور نمی ماند.

ادامه نوشته

مرا زیبا به خاطر بسپار

مجموعه‌ا‌ي از شعرهاي سه شاعر مطرح قرن بيستم تركيه در ايران منتشر مي‌شود 

خبرگزاری ایسنا       و خبرگزاری مهر 

 

 به گزارش خبرنگار بخش كتاب خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، حامد رحتمي گفت: مجموعه‌ي شعري از سروده‌هاي بنيان‌گذاران «جريان غريب» يعني اورهان ولي کانيک، اکتاي رفعت و مليح جودت آنداي با عنوان «مرا زيبا به خاطر بسپار» توسط نشر بوتيمار براي دريافت مجوز نشر ارائه شده است. اين کتاب شامل سه دفتر است که دربردارنده آثار اين سه شاعر است و اين شاعران بعد از ناظم حکمت، از تأثيرگذارترين شاعران ترکيه محسوب مي‌شوند.

او توضيح داد: «اکتاي رفعت» يکي از شاعران و نويسندگان بزرگ بعد از انقلاب جمهوريت (1923) در ترکيه به شمار مي‌رود. وي براي پوست‌اندازي سياق سنتي شعر ترک اهتمام خارق‌العاده‌اي كرد و از بنيان‌گذاران «جريان غريب» و همچنين در رده‌ي پيشگامان و صاحب‌نظران ادبيات نوين ترکيه دسته‌بندي مي‌شود. اين مترجم افزود: «مليح جودت آنداي» در 13 مارس سال 1915 در شهر استانبول زاده شد. وي دوران کودکي خود را در منطقه‌ي «کادي کوي بهاريه» گذراند. «جودت» تحصيلات خود را تا پايان متوسطه در استانبول ادامه داد. در دوران دبيرستان روشنايِ آشنا‌يي‌ «آنداي» با «اورهان ولي» و «اکتاي رفعت» دميده شد. اين شاعر و نويسنده‌ي ترک مدتي دانشجوي رشته‌ي حقوق شد و بعد به دانشگاه جغرافياي آنکارا به عنوان دانشجوي زبان و تاريخ رفت؛ اما آن را هم نيمه‌تمام رها کرد و سر به راه رشته‌ي جامعه‌شناسي نهاد. همچنين يونسکو در سال 1971 «مليح جودت آنداي» را هم‌تراز با انديشمندان بنام جهان از جمله سروانتس، دانته، تولستوي، اونامونو، سيفيريس، کاواباتا و... معرفي كرد.  به گفته‌ي رحتمي، همچنين «اورهان ولي کانيک» سال 1914 ميلادي در نواحي معروف استانبول با نام «بي‌کوز» به دنيا آمد و بسياري از صاحب‌نظران و منتقدان بر اين باورند که اورهان ولي در شعر ترکيه چندين نسل شعر غرب را تجربه کرده است.

شعر

 

 

از تاریکی  فرار می کنم

از  انسانی که لبش را   دوخته اند ! 

وقتی همسرم

موهایش را  می بافد   

انکار می کنم   عقاید  فمینستی را    

 

من پیامبری غمگین ام

کاشفِ  الکل را خوب نمی شناسم!

اما   بلدم

به  رنگِ آسمان  شک کنم

و با  صدایِ بلند

برایِ دوستان ام شعر  بخوانم !

 

همین امروز

از بلند ترین دیوار تیمارستان 

پرواز  کردم.          

 

نقد عکاس دوره گرد با سخنرانی پروین سلاجقه

 
 
نقد و بررسی عکاس دوره گرد با سخنرانی دکتر پروین سلاجقه و با حضور حافظ موسوی و شهاب مقربین آدرس دفتر شعر جوان خیابان شریعتی ، خیابان دولت (کلاهدوز) ، نبش نعمتی چهارشنبه 25 آبان راس ساعت 4